|
Chiều ngày 14-11, trong buổi đấu giá các tác phẩm nghệ thuật đương đại tại nhà Sotheby’s ở New York, sẽ có hai bức tranh quan trọng của Francis Bacon, một trong những tác giả mỹ thuật gây náo động nhất và cũng được ưa chuộng nhất trên thị trường hiện nay.
 |
 |
| Nghiên cứu chân dung Isabel Rawthorne |
Chân dung Francis Bacon |
Francis Bacon (trùng tên với một trong những triết gia nổi tiếng của thế kỷ XVII) sinh năm 1909 tại Cộng hòa Ireland, trải qua thời niên thiếu trong một đất nước bị chia rẽ, đổ vỡ bởi những xung đột chính trị và tôn giáo triền miên, nhất là khi phong trào Sinn Fein với chủ trương bạo động nổi lên, đòi Bắc Ireland ly khai khỏi nước Anh…
Những cuộc xung đột triền miên đã mãi mãi ám ảnh cậu bé Francis cho dù sau đó gia đình ông đã chuyển tới nước Anh sinh sống. Chưa bao giờ được đào tạo từ trường lớp mỹ thuật chính quy nhưng chàng trai trẻ Francis bắt đầu theo đuổi nghệ thuật từ cuối thập niên 1920, cho đến thập niên 1940 thì đã thành danh, nhất là với những nghiên cứu về hình thể con người gây xáo động thế giới nghệ thuật lúc bấy giờ.
Dù Francis Bacon theo trào lưu Biểu hiện, song cái cách ông vặn vẹo, bóp méo hình thể con người được xây dựng trên nền tảng những quan tâm đặc biệt của ông đối với các sách y học như thể một lý thuyết nghệ thuật vậy. Sử dụng thủ pháp hình họa hết sức khiêu khích theo cách của ông, Francis Bacon đã đem đến một cấp độ mới về hình thể con người, cả với các chủ đề cổ điển như Chúa bị đóng đinh trên thập giá (Crucification). Trong cách nhìn mới mẻ và đầy đau đớn ấy về phận người, ông đã vẽ một bức tranh bộ ba (triptych) nổi tiếng nhất Triptych tháng 5 và 6-1973, mô tả cái chết của George Dyer, bạn tình đồng tính của ông.
 |
|
Bản thứ hai của nghiên cứu về đấu bò số 1
|
Bacon cũng vẽ các chân dung tự họa theo cách ấy và giống như Rembrandt, người mà ông ngưỡng mộ như một bậc thầy vĩ đại, Bacon tự họa suốt cuộc đời sáng tác dài lâu của ông. Những tự họa với gương mặt bị bóp méo hết cỡ và với sắc màu mạnh mẽ, như những thăng trầm nghiệt ngã của cuộc đời, chuyên chở mọi điều về chính cuộc sống của tác giả - những nỗi dằn vặt, ân hận, âu lo… cũng như trạng thái phấn khích sáng tạo. Có thể coi Francis Bacon ở trong số những họa sĩ tự họa chân dung nổi tiếng nhất của mọi thời. Một trong những bức chân dung ấy, được vẽ năm 1969, từng được bày trong triển lãm cá nhân của Bacon tại London năm 1975, nay được đem đấu giá, có thể mang về cho chủ nhân tác phẩm này hơn 15 triệu USD.
Cùng với bức chân dung tự họa là một tranh sơn dầu cũng được Bacon vẽ năm 1969, có tên Bản thứ hai của nghiên cứu về đấu bò số 1, một trong ba bức về đề tài đấu bò hiếm hoi của Bacon, có thể sẽ được bán với giá khoảng 35 triệu USD. Với loạt tranh đấu bò, Bacon muốn mô tả cái bi kịch của đấu trường này, như thể “cái chết dưới ánh mặt trời” và “giống như quyền anh, đó là thứ khai vị tuyệt diệu của sex”. Trong tranh của Bacon, cả đấu sĩ và con bò mộng được cô lập với đám đông khán giả cuồng nộ, trở thành hai diễn viên trên sân khấu của cái chết.
 |
|
Chân dung tự họa
|
Cả hai bức đều thuộc sở hữu tư nhân ở châu Âu, và chúng được đem đấu giá sau thành công của hai cuộc đấu giá gần đây với tranh của Bacon: bức Nghiên cứu về X Thơ ngây, vẽ năm 1962, được bán với giá kỷ lục 52,7 triệu USD tại nhà Sotheby’s ở New York; và một chân dung tự họa vẽ năm 1978, được bán tại nhà Sotheby’s ở London với giá 43 triệu USD.
Trong cuộc đấu giá sắp diễn ra, còn có tác phẩm của nhiều nghệ sĩ đương đại lừng lẫy khác như Mark Rothko, Jean-Michel Basquiat, Andy Warhol, Donald Judd, Jeff Koons… song mọi chú ý sẽ đổ dồn về hai bức tranh của Francis Bacon, người mà sinh thời từng bị chỉ trích có khi gay gắt bởi cách nhìn tuyệt vọng về con người của ông. Nhưng thật ra, trong thẳm sâu, suốt cuộc đời mình Francis Bacon làm mọi cách để mỗi người tự nhìn vào chính bản thân mình một cách thẳng thừng, dù điều đó có khi khiến người ta sợ hãi như bị thôi miên vậy.
DIÊN VỸ
Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần
Trở lại |
