|
Tranh quạt là tranh vẽ trên quạt. Khung quạt được làm từ các nan tre hoặc gỗ, tranh được vẽ lên nền vải gấm lụa tơ tằm hoặc giấy bồi, sau cùng được dán lên khung quạt thành một tác phẩm hoàn chỉnh.
Quạt tranh thường khá lớn, được treo trên tường để trang trí. Khi xếp lại, từ đầu đến đuôi nan dài hơn tám tấc. Lúc xòe ra hết, quạt trở thành một vòng cung với đường kính hơn thước rưỡi.
Đề tài tranh quạt rất đa dạng, hầu hết bắt nguồn từ văn hóa truyền thống của dân tộc như: “Trâu tre sáo diều”, “Đồng quê Nam Bộ”, “Chợ nổi miền Tây”, “Vinh Hoa Phú Quý”… gợi cho người xem sự đầm ấm và no đủ. Đôi khi ảnh hưởng phong cách thủy mặc như: cúc đào, mai trúc, tùng hạc, bát mã…, có khi là phong cảnh hữu tình: non núi, khe suối, điểm xuyết một mái chùa cong cong ...
Trâu tre sáo diều
Bát mã
Chùa và cây mai
Tranh thủy mặc: Vịnh Hạ Long
Phúc Lộc Thọ
Phổ biến nhất là cảnh sinh hoạt thôn quê Việt Nam, hoặc thắng cảnh trên cả ba miền đất nước. Thỉnh thoảng trên tranh quạt còn kèm thêm vài nét chữ Nho viết thảo và triện son.
Gánh lúa qua cầu
Họa phẩm trên quạt ngoài công dụng trang trí lại còn là một lời chúc. Vẽ quả đào, ngụ ý chúc trường thọ, có câu Đào Hiến Thiên Xuân. Vẽ trái lựu đã bóc một bên vỏ, lộ ra nhiều hạt nhỏ, là chúc gia tộc đông con nhiều cháu nối dòng, do câu Lựu Khai Bách Tử. Vẽ cành tùng và chim hạc, cũng là chúc thọ vì tùng và hạc đều sống lâu - Tùng Hạc Điên Niên. Vẽ hoa mẫu đơn tượng trưng phú qúy, hoa cúc, hoa sen tượng trưng cho sự bền vững, lâu dài. Vẽ cá là chúc dư dật, sung túc vì ngư (cá) và dư (dư dật ) đều đọc là dủy [yu'].
Tùng Hạc
Chim Trĩ
Treo tranh quạt còn nhằm một ẩn ý sâu sắc. Tiếng Hán, quạt là phiến, giọng Bắc Kinh đọc là sán [ shàn ], hoàn toàn đồng âm với từ thiện (Thiện Hảo Tốt Lành). Treo quạt trong nhà là mong ước mọi sự tốt lành. Tặng ai tranh quạt là cầu chúc gia đình người ấy những điều thiện hảo.
Sưu tầm
Trở lại |
